Kikkers kwaken vanuit een poel achter de tuin, er zijn perkjes met grote planten aan weerzijden en door de open afscheiding van bielzen achter in de tuin is er vrij uitzicht over de weilanden. Welkom in de tuin van Peter Brons en zijn gezin in Stoutenburg in de gemeente Leusden. Peter: ‘Hier achter het huis is het prachtig, maar zie je de bestrating naast ons huis? Zo’n 200 vierkante meter! We zitten ermee in onze maag, want we willen daar een zitje, minder steen, meer groen en meer privacy. Maar hoe pakken we dat aan?’
Degene die daar een antwoord op heeft, is net aangeschoven aan Peters tuintafel: tuincoach Christina Hoyer. Vanuit het initiatief Groen Leusden kregen 50 Leusdenaren in het voorjaar van 2024 van Christina en haar collega’s gratis advies voor het vergroenen van hun tuin. Christina: ‘Veel tuineigenaren willen meer bloemen, planten en bomen in hun tuin. Hun grote vraag is: ‘Hoe?’ Ik ga dan met ze zitten en luister goed naar hun wensen. Peter wil een minder stenige oprit. Met halfopen grastegels maak je de oprit al een stuk groener en waterdoorlatend. Privacy creëer je bijvoorbeeld met een pergola die je laat begroeien met inheemse klimplanten als de clematis of de wilde kamperfoelie met mooie witte bloemen.’
Vergroenen
Dit project van Groen Leusden is mogelijk gemaakt met subsidie van de provincie Utrecht, want de provincie wil de buitenruimte groener, gezonder en klimaatbestendiger maken. Met groenere tuinen, maar ook bijvoorbeeld door het klimaatadaptief inrichten van sportvelden, het vergroenen van bedrijventerreinen en het aanleggen van groene speelplekken, pleinen, buurt-ontmoetingstuinen, voedselbossen.
Minder onderhoud
Peter: ‘Ik zag een beetje op tegen al het werk dat je moet verzetten om een groene tuin te krijgen. Waar moet je beginnen?’ ‘Weet je wat de grap is,’ antwoordt Christina, ‘een groene tuin vergt vaak minder onderhoud dan een betegelde tuin. Als je de tuin goed aanlegt, compleet met opvang voor het water, dan heb je een mini-natuurgebied. Zo’n tuin onderhoudt zichzelf. En het vergroenen heeft zoveel voordelen. Voor de biodiversiteit is het fantastisch: al je vrienden komen weer terug in je tuin, van de huismus, tot de torretjes en de egels.’
Vlinders
De tuincoaches van Groen Leusden zijn professionals met veel ervaring in het groen. Christina: ‘We kijken naar de mogelijkheden in de tuin. Kun je een regenton plaatsen? Welk type planten passen in je tuin? Hoe trek je meer vogels en insecten aan? Ik laat zien hoe je een groene tuin mooi, opgeruimd en gezellig kan maken. Wil je bijvoorbeeld het hele jaar vlinders in je tuin? Plant winterheide en judaspenning in het voorjaar en lavendel en ijzerhard in het najaar. En het hoeft helemaal niet duur te zijn. Ruil stekjes met de buren, kijk op Marktplaats, wees creatief!’
Egels in de tuin
Peter is inmiddels met het tuinadvies aan de slag gegaan: ‘We hebben de schutting gesloopt en een hek van kastanjehout geplaatst langs de oprit. We gaan er nog een heg met sleedoorn en wilde lijsterbes tegenaan zetten.’ Christina: ‘Voor een mooier uitzicht vanuit jullie woonkamer, kun je een mix van appelbomen aanleggen, die het hele seizoen zorgt voor bloemen. Een vroegbloeier als de James Grieve trekt bijen aan en een Elstar biedt insecten weer voedsel tijdens de lente. Zo bevorder je een gezonde biodiversiteit in je tuin.’
Huis meer waard
De adviezen van de tuincoaches zijn inmiddels allemaal vergeven, maar Groen Leusden biedt van alles om je tuin, balkon of dak te vergroenen: kenniscafés, workshops en heel veel tips en informatie over onder andere lokale kwekers. De provincie Utrecht steunt dit initiatief, omdat ze de Utrechtse steden en dorpen groener en meer biodivers wil inrichten. In ons veranderende klimaat met hevige regenbuien en wateroverlast helpt vergroenen om water vast te houden. En op hete dagen zorgen planten en bomen voor schaduw en verkoeling. Mensen voelen zich bovendien gelukkiger in een groene omgeving. En wist je dat een huis in een groene omgeving gemiddeld meer waard is dan op versteende plekken?
Veen is een sponsje
Waar begin je als je zelf aan de slag gaat? Christina: ‘Bij de bodem! Onderzoek welk type bodem je tuin heeft, dat kan gewoon op internet. Zand, klei, leem of veen? Dat maakt heel veel uit voor je beplanting. Zand is bijvoorbeeld los en korrelig en minder vruchtbaar, veen gedraagt zich als een sponsje en is heel voedselrijk. En gebruik inheemse soorten planten en bloemen, die zijn veel sterker, omdat ze gewend zijn aan het Nederlandse klimaat. Ze kunnen ook beter tegen warmte, omdat ze diepere wortels hebben. Zorg ten slotte voor een regenton of een wadi voor wateropvang. Zo heb je een eigen buffer, zodat je planten kunnen overleven in droge periodes. Regenwater bevat tenslotte minder kalk, dat is beter voor je planten.’
Groene oase
Peter is ondertussen stapje voor stapje bezig met zijn eigen groene oase: ‘Ik heb veel gehad aan het tuinadvies en ben nu een beetje aan het klooien in de tuin, heel leuk. Er komt nog een slingerend paadje naast het huis, waarvoor ik de tegels wil hergebruiken. Ik denk aan een afscheiding van perenbomen en een zitje voor het huis om ’s avonds van de zon te genieten, misschien op een vlonder.’ ‘Tegels warmen op in de zomer,’ vult Christina aan, ‘een vlonder houdt minder warmte vast.’ Peter: ‘En ik snoei mijn tuin niet meer in het najaar. Tip van Christina, als ik alles laat liggen hebben de vogels en insecten weer voedsel.’
Subsidie voor je groene initiatief?
Wil je zelf een groen project starten met steun van de provincie Utrecht?
Groene, gezonde en klimaatbestendige steden en dorpen | provincie Utrecht (provincie-utrecht.nl).
Links/Meer informatie
Groenleusden.nl